Hoe verzorg je een schildpad?
Mensen die op zoek zijn naar een huisdier dat geen urenlange wandelingen en veel tijd en moeite voor de verzorging vereist, kiezen vaak voor de aanschaf van een landschildpad. Op het eerste gezicht zijn het geen zeer veeleisende dieren, maar in de dagelijkse praktijk stuit men ook hier bij de verzorging van deze stille wezens op veel problemen. Voordat je een schildpad koopt, moet je vertrouwd raken met de basisprincipes die ervoor zorgen dat je huisdier vele jaren gezond blijft.
Hoe bereid je een geschikt terrein voor een schildpad voor?
De meest voorkomende soorten landschildpadden zijn steppe- en Griekse schildpadden. In beide gevallen kunnen we het gebied voor het leven in de tuin en thuis voorbereiden. In het geval van een buitenverblijf kunnen we omstandigheden creëren die zo dicht mogelijk bij de natuur komen. Onder onze klimatologische omstandigheden is het optimaal om een schildpad op deze manier te houden van het late voorjaar tot het vroege najaar; in de resterende tijd is het beter om de schildpad binnen te beschermen en voorwaarden te creëren zodat hij kan overwinteren, als we ervoor kiezen. Op het buitenverblijf hebben we de mogelijkheid om het terrein voor de schildpad zo in te richten dat hij zijn spieren kan trainen, bijvoorbeeld door kleine heuvels te beklimmen of in de grond te graven (de grond mag niet kleiachtig zijn om het graven mogelijk te maken en overmatige vochtigheid op het buitenverblijf te vermijden). Het is echter belangrijk om te bedenken dat de schildpad zich ergens moet kunnen verstoppen en niet aan roofdieren mag worden blootgesteld, en dat het hek duidelijk in de grond moet zijn ingegraven, zodat de schildpad zich er niet onder kan graven. Als we ons huisdier geen buitenverblijf kunnen bieden, moeten we thuis een voldoende groot terrarium beschikbaar stellen. Het substraat moet bij voorkeur een mengsel van aarde (bij voorkeur vrij van restanten van meststoffen en bestrijdingsmiddelen) en zand zijn, bij voorkeur met toevoeging van veen. Een dergelijk substraat stelt de schildpad in staat om te graven zoals in de natuurlijke omgeving en is veiliger dan commerciële substraten. Een UVB-bron moet in het terrarium worden voorzien, en de straler moet zo worden bevestigd dat de temperatuur daaronder niet hoger is dan 35oC, en in de rest van het gebied moet de temperatuur tussen 20-30oC liggen. Belangrijk is ook de controle van de luchtvochtigheid in het terrarium, die moet worden aangepast aan de voorkeuren van de schildpaddensoort. Bij het vrijlaten van ons huisdier uit het terrarium is bijzondere voorzichtigheid geboden, omdat tocht een longontsteking kan veroorzaken..
Voeding voor een schildpad?
De meest voorkomende fouten die door schildpaddenfokkers worden gemaakt, hebben betrekking op hun voeding. In mijn praktijk ben ik al gevallen tegengekomen waarin de Griekse schildpad werd gevoerd met kwarktaart of een dieet op basis van 99% wortelen. Helaas leidt een onevenwichtige voeding vroeg of laat tot ernstige stoornissen die het gevolg zijn van een tekort aan vitamines en mineralen. Het voedsel voor onze schildpadden moet zo gevarieerd mogelijk zijn. Het is zeer belangrijk om weideplanten zoals klaver, paardenbloem, madeliefjes, luzerne, veldgras, aardbeibladeren en bramen te geven. Ze leveren een zeer belangrijke vezel voor de juiste spijsverteringsprocessen en het calcium en fosfor die nodig zijn voor een goede werking. In de winter, wanneer de beschikbaarheid van kruiden beperkt is, moeten gedroogde planten worden gebruikt. Als aanvulling en dieetverrijking kun je rijp fruit en groenten serveren: wortel, courgette, watermeloen, komkommer, pompoen, appel, aardbei of tomaat. Als calcium- en mineralenbron moet sepia (inktvispan) beschikbaar zijn; als de schildpad niet zelf bijt, moet het worden verkruimeld en over het voedsel gestrooid. Bij het kiezen van het voedsel voor ons huisdier moet men letten op oxalaatrijke planten (bijv. spinazie en zuurdesem), omdat de schildpad bij het voeren daarvan nierstenen kan ontwikkelen. De belangrijkste voedingsfout is de overmatige toediening van kropsla, die in de schildpaddenvoeding nauwelijks voorkomt. Bovendien moeten we eraan denken om bijvoorbeeld geen vlees, zuivelproducten, eieren of hondenvoer te geven.
Schildpad in winterslaap
Een onderwerp dat veel vragen oproept, is de winterslaap van schildpadden. Dit is onder natuurlijke omstandigheden een fysiologisch proces, maar onder huiselijke omstandigheden hoeven niet alle schildpadden "te overwinteren", en in sommige gevallen is dit zelfs medisch niet raadzaam. Als we van plan zijn om onze schildpadden te fokken, moeten we besluiten om onze toekomstige ouders in winterslaap te brengen. Zieke dieren mogen absoluut niet overwinteren. Voordat je begint met de voorbereidingen voor de "winterslaap", is het de moeite waard om een dierenarts te raadplegen die je huisdier ontwormen en zijn gezondheidstoestand beoordelen zal. Voordat we voor deze stap kiezen, is het de moeite waard om vertrouwd te raken met de regels van de juiste schildpadwinterslaap, want anders kan dit in extreme gevallen zelfs tot de dood leiden. Het is belangrijk dat het spijsverteringskanaal van de schildpad volledig is geleegd voordat hij in slaap valt. De winterslaap kan in een koele kelder of koelkast worden uitgevoerd (de temperatuur moet tussen 4-6oC liggen). In het geval van een kelder is een groot voordeel de hogere luchtvochtigheid, die de slaapperiode bevordert. In het geval van een koelkast is het ook noodzakelijk om een container met water erin te plaatsen. De schildpad moet in een doos met gaten worden geplaatst, en de bodem moet bij voorkeur met mos of bladeren zijn gevuld. Gedurende deze tijd moet het gewicht van ons huisdier systematisch worden gecontroleerd, evenals de temperatuur en de luchtvochtigheid van de omgeving (er mag geen schimmel rond de schildpad ontstaan). Als het gewichtsverlies meer dan 10% van het uitgangsgewicht bedraagt, moet de schildpad onmiddellijk worden wakker gemaakt. Dit zijn slechts algemene overwinteringsregels.
Schildpadden moeten ook met zorg worden verzorgd, dit omvat het trimmen van de nagels en regelmatige oogonderzoeken, evenals de vorm van de snavel, om bij eventuele stoornissen tijdig met de behandeling te kunnen beginnen. De juiste verzorging van een zo exotisch huisdier is niet altijd zo eenvoudig als het lijkt, maar het kan veel vreugde brengen.
De teksten op de blog zijn geen medische adviezen en vervangen niet het bezoek aan de dierenarts.
