Heupdysplasie bij dieren. Oorzaken, preventie en behandeling
Heupdysplasie wordt meestal alleen in verband gebracht met Duitse herders, maar komt ook voor bij veel andere grote hondenrassen zoals Rottweilers, Newfoundlanders, Labrador Retrievers en anderen die in hun puppyfase intensief groeien. Dit betekent natuurlijk niet dat gevallen van dysplasie bij kleine rassen (bijv. Franse bulldogs) en mixen niet voorkomen. Hoewel het zelden wordt vermeld, hebben ook katten met deze pijnlijke aandoening te maken. Het komt vooral vaak voor bij Maine Coons, Devon Rex, Siamezen en Himalaya-katten, Perzen, Abessijnen en Bengalen. Hoe kunnen we ons huisdier dan beschermen tegen heupdysplasie? Eerst wil ik kort ingaan op de aard van deze ziekte.
Wat is heupdysplasie?
Dysplasie is een abnormale ontwikkeling van het heupgewricht tijdens de groei van het dier. De directe oorzaak van de aandoening is de verzwakking en loslating van de gewrichtskapsel en de verstoorde stabilisatie van ligamenten en spieren. Dit leidt tot een verkeerde aanpassing in het gewricht en een verschuiving van de heupkop ten opzichte van het bekken. In de meeste gevallen is er een bilaterale overhang of een dislocatie in de heupgewrichten. Bij gebrek aan behandeling leidt dit tot een chronische ontsteking van de gewrichten en hun geleidelijke degeneratie. Na verloop van tijd merken we de symptomen op die voortkomen uit de pijn in het heupgebied. Vaak gaat het om mankheid, stijfheid van de ledematen, problemen met opstaan na een periode van rust. Naarmate de ziekte vordert, beweegt de hond steeds minder, en bij het lopen springt hij als een konijn op de achterpoten. Soms is de hond duidelijk angstig en geeft hij pijn aan door te piepen, vooral bij het opstaan.
Wat zijn de oorzaken van dysplasie?
De belangrijkste reden voor het ontstaan van deze ziekte is de genetische aanleg, daarom is het zo belangrijk om dieren, vooral rassen met aanleg, te onderzoeken voordat ze zich voortplanten. Defecte genen zijn echter niet noodzakelijkerwijs de oorzaak van de ontwikkeling van de ziekte. Het wordt geschat dat 30% wordt veroorzaakt door omgevingsfactoren zoals de intensiteit van beweging tijdens de groeiperiode, obesitas of verkeerde voeding. Vanaf de eerste levensweken is de juiste voeding erg belangrijk. Hoogwaardig compleetvoer werkt het beste (bij grote en gigantische rassen is het de moeite waard om speciaal voor hen aangepaste mengsels te gebruiken). Het is een wijdverspreide misvatting te denken dat zelfs een waardevol voer de volledige behoefte voor een goede botontwikkeling niet dekt. In dergelijke situaties vullen de eigenaren grote hoeveelheden supplementen met een hoog calciumgehalte aan. Dit beïnvloedt de intensieve botontwikkeling, terwijl spieren en ligamenten niet in staat zijn om bij te blijven. Dit leidt tot een slechte stabilisatie van de heupgewrichten en wordt zo een aanleg voor dysplastische veranderingen. Een andere fout is om onze viervoetige dieren overmatig te voeden, wat tijdens de groeiperiode bijzonder gevaarlijk is. Overgewicht en obesitas zijn een van de meest voorkomende factoren die de gezamenlijke ontwikkeling van puppy's en kittens beïnvloeden. Ook de frequentie van beweging moet eerder gematigd zijn. Intensieve beweging, vooral tot de leeftijd van 6 maanden, is vanwege het risico van overbelasting van de gewrichten niet aan te raden. Een puppy moet veel lopen, maar bij voorkeur aan de lijn. Ik raad ten zeerste af om tijdens de groeiperiode van onze huisdieren intensief te trainen. Ook bij katten komen de juiste aanleg voor, vooral als ze obees zijn of voortdurend thuis blijven.
Preventie en behandeling van dieren met dysplasie
Als we een dier van een ras hebben waarbij het risico op dysplasie bijzonder hoog is, is het de moeite waard om al op 3 maanden leeftijd een preventieve heupgewrichtsröntgenfoto te laten maken. Het onderzoek moet worden uitgevoerd door een gekwalificeerde dierenarts, aangezien de juiste uitvoering een van de technisch moeilijkste is en ik in mijn praktijk vaak diagnoses tegenkom die zijn gebaseerd op röntgenfoto's die niet geschikt zijn voor de diagnose van heupdysplasie. Hoe eerder de veranderingen worden opgemerkt, hoe effectiever degeneratieve veranderingen kunnen worden voorkomen. Het is belangrijk om te bedenken dat juist op zo'n jonge leeftijd kleine veranderingen in een klinisch onderzoek nog volledig onopgemerkt kunnen blijven, terwijl ze op de röntgenfoto mogelijk al zichtbaar zijn. Afhankelijk van de omvang van de vastgestelde veranderingen wordt een conservatieve behandeling of een chirurgische ingreep aanbevolen. Bij milde dysplasie wordt aanbevolen om het lichaam slank te houden, thuis of met de hulp van een fysiotherapeut te sporten, een supplementatie te doen om de hoeveelheid gewrichtsvocht te verhogen en indien nodig pijnstillers te geven om het levenscomfort te verhogen. De meeste van deze methoden zijn echter bedoeld voor dieren met zulke kleine veranderingen dat ze geen klinische symptomen veroorzaken. Een chirurgische ingreep is noodzakelijk als een ernstigere heupdysplasie wordt gediagnosticeerd. Er zijn verschillende operatiemethoden die de juiste positionering van het heupgewricht aanzienlijk ondersteunen en de ontwikkeling van degeneratieve veranderingen verminderen. De keuze van een bepaalde methode hangt in hoge mate af van de leeftijd van de hond, de mate van gewrichtsverplaatsing en de ernst van de schade aan het gewrichtsoppervlak. Elke chirurgische ingreep moet worden uitgevoerd door een ervaren orthopedisch chirurg, zodat de behandelresultaten zo goed mogelijk zijn en de keuze van de operatiemethode voor het specifieke geval optimaal is.
Men moet niet vergeten dat deze ziekte niet dodelijk is. Vroegtijdige herkenning en behandeling leidt meestal tot bevredigende resultaten en stelt ons huisdier in staat om een lang leven zonder pijn te leiden.
De teksten op de blog zijn geen medische adviezen en vervangen niet het bezoek aan de dierenarts.
